Follow by Email

zaterdag 29 april 2017

Merlijn - hoop

“Maar”, stotterde ik, “trollen komen hier vandaan, waarom heeft een dergelijke besmetting dan hier nooit plaatsgevonden?”
Dwergvrouwtje lachte. “Seksueel is de mens een voorloper promiscue als hij is. Altijd vruchtbaar, of toch nagenoeg. Dat heeft tot gevolg gehad dat kruisbestuiving voor jullie heel gemakkelijk is. In theorie kunnen wij of elfen gemeenschap hebben met trollen, de kosmos verhoede”, gruwde ze, “maar het zal geen vrucht dragen. De mens daarentegen is in staat op dit vlak en in brede zin te geven en te nemen, waarom jij ook als mens werd uitgenodigd een elf te bevruchten…”
“Hoe weet jij…”, hakkelde ik met een knalrode kop. Lachten ze mij uit? Zowel Dwergvrouw als Legolas grinnikten.
“Wij zijn knutselaars”, gierde de dwergin, “en bovendien heel nieuwsgierig, of altijd bereid iets bij te leren beter gezegd. Maar goed, zodoende dus.”
“Onze zedenpredikers hebben toch gelijk blijkbaar”, concludeerde ik triest.
“Welnee! Dat promiscue is gewoon een van jullie eigenschappen en het is zinloos om te proberen eigenschappen te onderdrukken of te kanaliseren. Daar komt alleen maar ellende van.”
“Jullie zijn fantastisch studiemateriaal”, sprak Legolas, “ook omdat jullie met zo veel zijn wat overigens ook te danken is aan diezelfde promiscuïteit. Dat de mens niet in staat is zijn eigen seksuele gedrag te accepteren heeft zeker iets komisch. Het heeft een hele industrie in het leven geroepen, zelfs de geslachtsdaad is bij jullie gecommercialiseerd en dat is zonder precedent. Het verzwakt jullie samenleving juist omdat seks omkaderd is door taboes. De buitenwacht mag niet weten en wordt daarom nieuwsgierig, gretig zelfs om te vernemen hoe en met wie de ander het doet. Men verlustigt zich aan de lust en dat is op zijn minst hilarisch.”
“Lach maar”, sprak ik verongelijkt, “ondertussen zitten wij wel met die besmetting die uiteindelijk onszelf fataal kan worden.”
Dwergvrouw schudde haar hoofd. “Jullie worden jezelf fataal. Het is zinloos om een kleine interventie van tienduizend jaar geleden als excuus te gebruiken. De mens is inmiddels oud en wijs genoeg om gevolgen te kunnen trekken uit zijn eigen daden. Het is jullie hebzucht die je de das om doet.
Onze grootste vrees is dat de mens op een kwade dag de linken tussen de werelden ontdekt. Niet een enkeling zoals Merlijn die zo nu en dan iemand meebrengt die niet het benul heeft om op eigen houtje de verbinding tot stand te brengen, maar jullie zogenaamde wetenschap. Daarom zijn wachters noodzakelijk om de poorten te bewaken. Een massale toeristische invasie van mensen zouden wij nooit overleven, vraag het maar in een stadje als Venetië of Dubrovnik wat de gevolgen zijn. De mens heeft een veel kwalijker eigenschap dan zijn promiscuïteit, het vernietigt steevast wat het liefheeft en bewonderd.”

Ik boog het hoofd, voelde me een minkukel en afgezant van de meest vandalistische soort ooit. Hoe had het zo ver kunnen komen? Tot mijn verbazing was het Legolas die mij troostte. “Er is nog niets verloren”, sprak hij zacht. “Jij, maar ook anderen zijn een experiment. Wij laten jullie zien dat samenleven op heel veel verschillende manieren kan, niet beter of slechter maar wel veiliger voor het voortbestaan van de soort. Misschien, heel misschien zijn jullie boodschappers voor de toekomst want langzaam maar zeker ontstaat er een kentering. Jij bent niet de eerste die door een wachter werd meegenomen. Velen zijn je voorgegaan en beetje bij beetje ontstaat een tegenbeweging in jouw wereld. Of het genoeg is en nog op tijd komt is de vraag, maar er is hoop. Het is voor niemand goed als een complete soort verdwijnt waarom jullie voortbestaan ook ons belang is.”

vrijdag 28 april 2017

Merlijn - macht

Deze wereld zette de mijne op zijn kop. Hier zat ik als vertegenwoordiger van een buitenwereldse soort tussen twee andere soorten, niet aan elkaar verwant, of toch hooguit in de verte, terwijl thuis in mijn eigen wereld de enige soort met een cortex en een gelijkaardig DNA van meer dan 99% elkaar op alle fronten naar het leven stond. Hier zat ik koffie te drinken, leefde vreedzaam in een dorp vol volslagen vreemden en werd in een onderaards stelsel van werkplaatsen ontvangen terwijl de term spionage niet eens bij wie dan ook opkwam. Het gebrek aan naijver en achterdocht verontrustte mij, alsof het allemaal niet echt was en het duveltje nog uit zijn doosje moest springen.
Legolas leek mijn gedachten te lezen. “Mensen hadden een soortgelijke omgang met elkaar”, sprak hij, “tot zo’n tienduizend jaar geleden bezit zijn intrede deed. Opeens was wat iemand als zijn eigendom zag belangrijker dan de omgang met elkaar. Die tendens verspreidde zich vanuit Klein Azië waar de besmetting begon over nagenoeg de hele wereld, op enkele geïsoleerde gebieden na. Aboriginals bleven bijvoorbeeld lang gespaard maar ook hooggebergte bewoners zoals de Tibetanen. Omdat er geen andere soorten meer waren met vergelijkbare mogelijkheden hanteerde men scheidingen waarvan nu wel vaststaat dat er geen onderscheid is, die voor differentiatie zorgde gebaseerd op de meest belachelijke veronderstellingen zoals bijvoorbeeld schedelgrootte. Om de superioriteit en daarmee het recht op bezit van wat van waarde werd gezien zo bevoorrecht mogelijk te maken werd het toegekend aan de kleinst mogelijke groep terwijl er binnen die groep nog een gelaagdheid werd gecreëerd in de vorm van rangen en standen. De hoogsten in rang hadden toegang tot alle bekende privileges, de lagere iets minder enzovoorts. Ik heb het nu niet alleen over het blanke ras dat dit principe tot grote hoogte perfectioneerde, want het gebeurde ook in China of Japan bijvoorbeeld maar ook in Zuid Amerika, lange tijd zonder invloeden van elders, wisten onder andere Azteken en Maya's het bezitsprincipe tot welhaast kunstzinnige hoogten op te zwepen. Het werd iets menselijks zonder dat alle mensen er deel van uitmaakten, wat dan weer bewijst dat het in beginsel niet per se menselijk is.
Dat kwam door de interactie met trollen zoals je inmiddels weet, maar het was niet nodig geweest dat het zulk een hoge vlucht zou nemen als het niet was gecultiveerd door jullie machthebbers van het eerste uur. Machthebbers werden wat het woord haarfijn beschrijft: zij die de macht hebben wat iets helemaal anders is dan zij die leiden, al raakten beide begrippen uiteindelijk met elkaar versmolten en werden machthebbers leiders en vice versa. Die cohesie bestaat nog steeds, al staat er soms een leider op die geen daadwerkelijke macht bekleed zoals Marten Luther King, maar je weet wat er van hem is geworden. Machthebbers dulden geen leiders omdat zij een rechtstreekse ondermijning van de macht betekenen waarom leiders zo snel mogelijk moeten verdwijnen. De mens heeft in al die eeuwen in macht leren denken en elk individu probeert binnen zijn eigen beperkingen zoveel mogelijk van dat ingrediënt naar zich toe te trekken. Daarom houden jullie huisdieren, iets waarnaar je in deze wereld vergeefs zult zoeken. Daarom slaan zwakke mannen hun vrouwen en kinderen omdat zij de enigen zijn waarop ze vat hebben. Macht is een spel van negatieve ambitie, niet om de omgeving beter of mooier te maken maar om er zelf beter of mooier door te worden.
Er zijn natuurlijk gradaties maar macht schuilt in de kleinste hoekjes, niemand uitgezonderd, al gaat het soms om zoiets futielst als een tuinplantje dat niet wil groeien zoals de tuinman of -vrouw zich dat voorstelt. Dat moet worden geleid, gesnoeid en zelfs uitgetrokken en weggegooid. 
Dat is wat de mens niet ziet, niet wil en kan zien omdat het inmiddels raakt aan het fundament van zijn existentie, maar dat is ook precies de reden waarom de menselijke reactie op zijn omgeving niet verandert. Ze buigt niet mee met de werkelijke wetmatigheden, zover die al bestaan, maar ze probeert die omgeving naar zijn eigen wensen te forceren, en daar gaat het mis.

Inmiddels bereiken jullie een ultimatum waarbij verdere manipulatie steeds vaker mislukt en die je op een kwade dag heel duur kan komen te staan.”

Merlijn - koffiepraat

Wat ik verwachtte gebeurde niet, Legolas zei geen nee tegen de aangeboden koffie en proefde smakelijk van het donkere brouwsel wat mij verbaasde.
“Wij kennen de verslavende werking”, verklaarde hij. “Dwergen zijn beter bestand, elfen minder, wat niet wegneemt dat een smakelijk bekertje af en toe…” Hij glimlachte.
“Wonen jullie ook onder de grond?” vroeg ik aan dwergvrouw.
“Dit is onze habitat, zoals voor de trollen hoewel we niet aan elkaar verwant zijn.” Bij het horen van het woord trollen keek ik naar Legolas, maar hij glimlachte.
“De trol is evenmin aan ons verwant, en ja ook wij zijn gevoelig voor bijgeloof waarom we de soort liever niet bij de naam noemen. Er zijn er nog steeds die denken dat het hardop uitspreken ongeluk brengt, dat we hen oproepen om ons te overvallen, en dat diegene die hun naam noemt bij de eerstvolgende slachtoffers zal horen. Onzin natuurlijk, maar gevoeligheden zijn zaken die je van elkaar moet respecteren.”
“Trollen zijn niet de enige bedreiging voor jullie, maar op de anderen rust geen taboe?”
“Op de trol als zodanig rust geen taboe, alleen op het uitspreken van de naam. Een overerving uit een tijd toen we ons nog niet zo goed tegen hen konden verdedigen. Geschiedenis draagt een lange tijd, of we ons van dit gebruik ooit zullen bevrijden weet ik niet en het is ook niet belangrijk. Trollen zijn een soort, zoals wij een soort zijn, of jullie, of de dwergen. Wij hebben de pech dat zij ons als voedsel zien.” Legolas glimlachte. “Elke soort heeft voedsel nodig om te kunnen bestaan. Wij eten geen vlees, maar dwergen doen dat wel en moeten dus doden om zelf te overleven. Dat is een biologisch gegeven en dat geldt net zo goed voor trollen.”
Ongelovig staarde ik hem aan. “Hoor ik dit goed? Heb jij begrip voor het feit dat trollen jullie eten?”
“Wat is begrip? Het is een gegeven dat trollen zijn zoals ze zijn en dat geldt ook voor ons. Wij voelen ons niet superieur aan een andere soort, alleen is het lastig samenleven met wezens die ons graag in hun kookpotten zien. Sowieso, stel dat we tot overeenstemming zouden komen en zij in plaats van ons andere voedselbronnen zouden nemen, dan nog zou het vernietiging van leven betekenen en waarom zou een elfenleven meer betekenen dan bijvoorbeeld dat van een hert? Een soort is niet waardevoller omdat het beter opgewassen is tegen eventuele gevaren. Dat is de menselijke manier van denken. Bovendien wordt onze soort niet bedreigd door nu en dan een verlies. Wij allemaal maken deel uit van een natuurlijk proces waarin geboorte en dood nu eenmaal vaststaande gegevens zijn.”
Ik schudde mijn hoofd, was waarschijnlijk teveel mens om deze gedachtengang te kunnen volgen, al hoorde en begreep ik wel wat Legolas zei. “Elk wezen heeft dus dezelfde waarde?” vroeg ik ongelovig.
“Niet dezelfde. Elk wezen is anders en daarin uniek waarom dat ook geldt voor zijn waarde, maar waarde is een begrip dat door mensen schromelijk wordt overschat. Je kunt het niet ontlenen aan het feit dat je bestaat. Als je dat doet schakel je het hele systeem gelijk terwijl juist het interessante aan het leven is dat niets aan elkaar gelijk is. De waarde bestaat uit datgene wat je met het leven doet niet omdat het er is. Individuele waarde groeit of daalt met de jaren, afhankelijk van hoe je de verstreken tijd invult. Het recht van de trol is net zo goed om zijn leven te leven met de mogelijkheden die het heeft; een recht dat ieder levend wezen voor zichzelf opeist ongeacht de contradicties die het daarmee schept, want die zullen er altijd zijn. De plaats die ik hier en nu inneem kan niet door een ander worden ingenomen en het zou van kleingeestigheid getuigen als bijvoorbeeld jij dat zou proberen. Die contradictie is altijd aanwezig.”
“Ja maar, een denkend wezen dat een ander denkend wezen als voedselbron gebruikt…”
“Alle wezens denken, weliswaar niet op hetzelfde niveau, maar als je die ethiek consequent zou doortrekken zou je verhongeren. Je zou je eigen leven onmogelijk maken. Dat is waarom mensen onderscheid maken, grenzen trekken om voor zichzelf uit te maken wat toelaatbaar is. Dat dat niet lukt bewijzen jullie oorlogen: je eet elkaar niet, maar doodt niet minder!”

Die zat, want plotseling zag ik de verkwisting van mensenlevens door mensen in een heel ander perspectief. Niet alleen ethisch of in vormen van verkwisting, maar de onhoudbaarheid van een moraal die er in wezen helemaal niet was. Het “gij zult niet doden”-principe als beschermend laagje dat er dagelijks werd afgekrabd maar waarachter de mensheid zich toch bleef verschuilen, waaraan het notabene zijn hogere status ophing, het zich beter voelen dan elk ander wezen, was niet meer dan een verdraaid verhaal zoals elke schrijver het verhaal in zijn hoofd naar zijn hand zet om het superieur te laten lijken. Is dat de mens? Zijn superioriteit afgemeten aan wat hij zelf bedenkt zonder rekening te houden met de onmetelijke diversiteit van alles wat buiten hem gebeurt?